13+ | 2012
Amsterdam : Querido
ISBN 978-90-451-1366-1
FICTIE , 317 p. , €17.50
gelijmd
Vind dit boek in je bibliotheek!
waar in de bibliotheek
Lijst boekhandels

Ik zal er zijn

Sam (17) en zijn autistische broertje Riddle (12) leiden een bestaan aan de rand van de maatschappij. Ze blijven nooit lang op één plek. Al tien jaar trekken ze rond in een busje, samen met hun criminele vader, die op de vlucht is voor de politie en voor de stemmen in zijn hoofd. De jongens gaan niet naar school, worden compleet verwaarloosd en moeten voor zichzelf zorgen. Dat lukt hen aardig door het afschuimen van vuilnisbelten en door quasi onzichtbaar rond te lopen. Door hun bizarre leven zijn ze zelf ook wel bijzonder raar en onaangepast. De broers zijn volledig op elkaar aangewezen en hun band is onvoorstelbaar sterk.
Maar dan ontmoet Sam Emily en het is liefde op het eerste gezicht. Het contrast tussen hun beider levens kan niet groter zijn. Langzaam maar zeker worden de twee broers in de warmte van een gezin binnengetrokken. Wanneer hun vader ontdekt dat er iets veranderd is en dat hun wankele bestaan op de helling staat, ontvoert hij de jongens maar weer eens. Maar er is een breekpunt bereikt en de broers komen in opstand tegen het onrecht dat hun al jaren wordt aangedaan. Een hels avontuur brengt hen meermaals oog in oog met de dood. De broers geraken gescheiden en het is maar de vraag of ze elkaar en Emily en haar familie ooit zullen terugzien.
'Ik zal er zijn' is een aangrijpend boek dat een uitzonderlijk geslaagde mix brengt van avontuur, liefde, leed en humor. Met een zeer rake pen weet de auteur de karakters en hun verhoudingen te vatten. Of het nu gaat om een hoofdfiguur of een van de vele nevenfiguren, de lezer duikt als het ware onmiddellijk mee in hun diepste gevoelens of gedachten. Dat maakt het boek ongelooflijk meeslepend, van begin tot einde.
Het zachtaardige, zorgzame karakter van Sam en het innemende, kwetsbare karakter van Riddle staan in schril contrast met de agressie van de vader, het complete gebrek aan liefde, empathie en mededogen en de verschrikkelijke situatie waarin de twee broers zich bevinden. Hun leven lijkt een complete mismatch met wie ze zijn. Met stukjes en beetjes krijg je het aangrijpende relaas van hun leven met een wrede en valse vader die zijn kinderen ontvoerde. Ze denken dat hun moeder nog steeds naar hen op zoek is, maar zij is ondertussen overleden.
De eerste ontmoetingen met het gezin van Emily verlopen niet echt vlot. Haar ouders hebben veel vragen bij de knappe jongen die te mooi lijkt om waar te zijn en zijn rare broertje die geen woord zegt. Maar de muzikaal begaafde Sam weet vader Jared te bekoren met zijn gitaarspel, terwijl de communicatief gestoorde Riddle met zijn tekenobsessie de harten van moeder Debbie en Felix de hond weet te stelen. Broertje Tim ziet het wat van op een afstand aan.
Terwijl het begin van het boek wat melig is – de ontmoeting tussen Sam en Emily, in een kerk waar Emily vals een solo van ‘I’ll be there’ staat te zingen en ze oogcontact maken – is de rest van het boek dat zeker niet. Op het einde na dan, waarin alles toch wel bijzonder mooi samenkomt (gelukkig maar). Maar goed, alles daartussen is wel zeer geslaagd. Hoe de auteur zoveel weet te vertellen op een zo meeslepende manier is een raadsel, vooral omdat het verhaal niet echt realistisch is en er vaak van de verhaallijn wordt afgeweken. Als lezer word je als het ware ondergedompeld in het bizarre leven van de broers, maar vervolgens word je ook meegesleept in een haast onwezenlijk verhaal en een duizelingwekkende road movie.
Net wanneer hun leven eindelijk wat rooskleuriger wordt, worden Sam en Riddle opnieuw ontworteld en een bloedstollende rit met hun dolgedraaide vader volgt. Ze storten allemaal naar beneden in een canyon. Iedereen overleeft, maar de rollen worden omgedraaid. De vader wordt eindelijk opgepakt door de politie en Riddle moet voor een zwaar gewonde Sam zorgen. Ze komen oog in oog te staan met een beer ("Verscheuren noemen ze het. Datgene wat we doen.") en geraken elkaar kwijt tijdens een dolle vaart met een kayak op een ijskoude, snelstromende rivier. Sam verliest zijn geheugen. Maar de overlevingsdrang van beide jongens is bijzonder sterk. Gelukkig heeft Debbie de kinderen als vermist opgegeven en zo vindt ze Riddle terug. En Sam vindt Emily terug, net wanneer ze is ontsnapt aan haar klasgenoot Bobbie Ellis die haar al tijden probeert te versieren.
Dit alles weet de schrijver op een zeer overtuigende manier te brengen in een directe, treffende taal die tegelijk zeer vertellend en filmisch is en bovendien een voldoende dosis relativerende humor bevat. Alles wat hier gebeurt, lijkt bijna 'normaal'. En dat is wel zeer zeldzaam, want als lezer voel je je bijzonder betrokken bij het lot van de twee broers terwijl hun leven zo ongelooflijk anders is dan dat van alledag. Spannend, ontroerend, schrijnend optimistisch en dynamisch geschreven boek vol verrassende wendingen dat wegleest als een sneltrein. Mooi meesterwerkje!

Sieglinde Duchateau
Armoede | Liefde | Avontuur | Anders zijn | Overleven | Kindermishandeling
origineel: I'll Be There (Engels) - Pauline Michgelsen (vertaler)