Soldaat-hovenier
Een liefde tussen hemel en hel
In Soldaat-Hovenier bewijst Joris Vermassen dat tegen de achtergrond van oorlogsgruwel nog steeds liefde kan bestaan: voor de natuur, de mens en schoonheid. Het betreft een verhaal over een zachtaardige man, Alois, die naar het front vertrekt. Hij belooft zijn geliefde Clothilde om te trouwen zodra de oorlog gedaan is. Maar de oorlog – de Eerste Wereldoorlog – duurt langer dan iedereen verwacht. De twee geliefden houden uitgebreide briefwisseling over het dagelijkse leven, zowel aan het front als aan het thuisfront. Alois wordt geslingerd tussen zijn liefde en gemis voor haar, het harde leven aan het front, de kameraadschap van zijn medesoldaten en zijn voorliefde voor de natuur. Zijn achtergrond als hovenier bezorgt hem bovendien een deeltijds baantje in de tuin van de schilder Monet. Maar die job brengt ook andere moeilijkheden met zich mee ...
Wat een adembenemende tocht! Vermassen snijdt in deze klepper verschillende vraagstukken aan: het nut van oorlog, de betekenis van trouw en geloof, en ook thema's als gemis, liefde, natuur en kunst. In een zachtmoedige stijl lijk je als lezer met Alois zijn wereld te betreden. Het verhaal is gelaagd, maar nergens vermoeiend of complex. De vriendschap tussen oude bekende Raymond en Alois is genuanceerd: twee strijdmakkers in moeilijke omstandigheden, met hun eigen karaktertjes en overtuigingen die botsen, maar met wederzijds begrip. De luidruchtige Raymond doet Alois soms twijfelen; en als lezer word je uitgenodigd tot eigen reflectie. De emoties laaien hoog op voor de personages; als lezer kabbel je rustig mee op de zachte, bijna troostende stijl van schrijven. De botsing tussen humor en tragiek, de spanning tussen schoonheid en duisternis ... De schijnbare tegenstellingen komen samen in een evenwichtig boek dat toegankelijk blijft, én je raakt.
De toevoeging van flarden van Rilke's gedichten draagt voorts bij aan die sfeerzetting. Het verhaal en de illustraties worden hier en daar onderbroken door de briefwisseling tussen Alois en Clothilde. De brieven belichamen hun zoektocht naar elkaar en elkaars liefde, en werkt ontroerend. In tijden van vertwijfeling blijven ze allebei hoopvol, en hun worstelingen raken aan de menselijke ziel. Die briefwisseling geeft verhaaltechnisch de lezer ruimte om even te ontsnappen aan de veelheid aan indrukken aan het front, maar dragen daardoor ook evenzeer bij aan de emotioneel benarde emotionele situatie waarin Alois zich bevindt. De ontreddering van Alois (maar ook de nevenpersonages) zie je perfect terugkeren in de tekenstijl en gekozen kleurpallet.
Niet enkel de prenten, de opbouw van het verhaal of het aantal pagina's is trouwens indrukwekkend; de consistent hoge kwaliteit van het werk verdient een extra applaus. Je wordt van het begin tot het einde in het verhaal en de prenten gezogen. Nergens verliest Vermassen de aandacht van z'n publiek, waardoor het einde van de beeldroman aanvoelt als een perfect afgerond geheel. Voldaan en emotioneel geraakt slaag je het verhaal toe.
Dit verhaal met de oorlog op de achtergrond zal ongetwijfeld velen kunnen overtuigen: een onovertroffen staaltje storytelling. Een must-read voor lezers van beeldverhalen en liefhebbers van gelaagde verhalen.