De oorsprong der dingen

De oorsprong der dingen is een top prentenboek om met oudere kinderen door te nemen. Het brengt een actueel probleem onder de loep in een soort nieuwe, absurde wereld. 

Het verhaal opent met een heldere toelichting bij het begrip ‘microplastics’. De lezer verneemt dat er naar schatting 170.000 miljard stukjes microplastic in onze oceanen ronddrijven – een confronterend gegeven dat als vertrekpunt dient. Vanuit die realiteit ontvouwt zich een fictieve wereld: diep onder water beginnen microscopisch kleine deeltjes zich te verzamelen. “Er ontstaat een ding.” Wat volgt, is de opkomst van een nieuwe orde waarin ‘de dingen’ zich vermenigvuldigen, evolueren en uiteindelijk het water verlaten. Ook op het land ontstaan nieuwe soorten, in een wereld waarin niet het leven, maar het object centraal staat.

De auteurs hanteren een subtiele, gelaagde humor. Zo wordt de ‘Calamus Plasticus’ (herkenbaar als een pen) omschreven als een wezen dat “graag laag boven land zweeft” en “met zijn staart een kronkelend spoor in het zand achterlaat”. Die speelse, quasi-wetenschappelijke benadering zorgt voor lichtheid, zonder de ernst van het onderliggende thema te ondermijnen.

Wanneer de dingen uiteindelijk “het wonderbaarlijkste” uitvinden (het leven) krijgt het verhaal een filosofische dimensie. Het leven wordt beschreven als fragiel, eindig en kostbaar. Tegelijkertijd tonen de illustraties een wrange tegenstelling: terwijl de tekst oproept tot koesteren, zien we bijvoorbeeld een pen die dode vlinders aan de muur prikt. Die spanning tussen woord en beeld versterkt de kritische ondertoon van het boek. Gaandeweg neemt het leven een steeds dominantere plaats in, tot de dingen beslissen om het weer op te ruimen en alles terug in zee te werpen. De rust keert ogenschijnlijk terug, maar slaat om in verveling en destructie. Dat leidt tot het einde van de dingen zelf, terwijl ook het leven verder afbrokkelt. Toch gloort er hoop: uit de resten ontstaat opnieuw leven.

De oorsprong der dingen nodigt uit tot reflectie over consumptie, vergankelijkheid, verantwoordelijkheid en de cyclische aard van bestaan. Het is een gelaagd en doordacht boek dat zich bijzonder goed leent om met 10- tot 12-jarigen het filosofische gesprek aan te gaan over onze wereld, onze impact en de kwetsbaarheid van wat leeft.